Oqýlym

OQ-1 · A2 · Жаратылыстану

Тұз мұзды неге ерітеді?

Тұз еріген судың қату температурасын төмендетеді, сондықтан нөлге жақын ауада мұздың бір бөлігі ериді.

3 минут · 90 сөз · 4 тапсырма
Қысқы жолға себуге дайындалған тұз үйіндісі
Жол тұзы мұз бетінде қату температурасы төмен ерітінді жасау үшін қолданылады. Tech. Sgt. Jorge Intriago, U.S. Air National Guard, public domain

Мәтін

Қыста жолдағы мұзға кейде тұз себеді. Тұз мұздың бетіндегі аз ғана суға ериді. Осылайша таза су емес, тұзды ерітінді пайда болады.

Таза су нөл градус шамасында қатады. Ал тұзды ерітінді бұдан төмен температурада қатады. Сондықтан ауа нөлге жақын болса, мұздың бір бөлігі сұйық суға айналады.

Еріген су жаңа тұзды ерітінді жасайды. Бұл ерітінді мұзбен жанасып, еруді жалғастырады. Тұз жылу шығармайды, ол судың қату жағдайын өзгертеді.

Өте қатты аязда кәдімгі жол тұзының әсері әлсірейді. Себебі температура тұзды ерітіндінің қату температурасынан да төмен болуы мүмкін. Демек, тұз барлық суықта бірдей жұмыс істемейді.

Тапсырмалар

Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.

  1. Тұздың алғашқы әсеріТұз мұз бетіндегі суға ерігенде не пайда болады?
  2. Жағдай мен нәтижеЖағдайды мәтіндегі нәтижемен сәйкестендір.
  3. Еру ретіОқиғаларды мәтіндегі ретімен қой.
  4. Екі дұрыс тұжырымМәтінге сай екі тұжырымды таңда.
Тапсырмаларды орындау

Мәтін сөздігі

  • тұзСуға еріп, тұзды ерітінді жасайтын зат.
  • ерітіндіБір зат екінші затта еріген қоспа.
  • қатуСұйықтың қатты күйге ауысуы.
  • еруҚатты заттың сұйық күйге ауысуы.
  • температураЗаттың немесе ауаның қаншалық ыстық не суық екенін көрсететін өлшем.
  • бетЗаттың сыртқы жағы.
  • аязАуа температурасы нөлден төмен болатын суық.

Дереккөздер

  1. American Chemical Society: Why does salt make ice colder?Тұз ерітіндісінің қату температурасы таза судан төмен болатынын және мұздың еруі осы айырмашылықпен байланысты екенін түсіндіреді.