Oqýlym

OQ-2 · B1 · Экономика

Айлық өскенде сатып алу қабілеті неге төмендеуі мүмкін?

Жалақы сомасы өскенімен, бағалар одан тезірек көтерілсе, сол ақшаға алынатын тауар мен қызмет азаюы мүмкін. Нақты табыс номиналды соманы баға өзгерісіне түзетіп салыстырады.

5 минут · 161 сөз · 5 тапсырма
Азық-түлік дүкеніндегі сөренің жанында тауар таңдап тұрған екі әйел
Дүкендегі сатып алу шешімі тек қолдағы ақшаға емес, тауар бағасына да байланысты. Нақты жалақы осы екі өзгерісті бір кезең ішінде салыстыруға көмектеседі. Bill Branson, National Cancer Institute, public domain

Мәтін

Айлықтың түбіртектегі теңгемен жазылған сомасы номиналды жалақы деп аталады. Бұл сан адамның қанша ақша алғанын көрсетеді. Бірақ ол сол ақшаға қанша тауар мен қызмет сатып алуға болатынын өздігінен айтпайды, өйткені бағалар өзгеріп тұрады.

Сатып алу қабілеті ақшаның нақты мүмкіндігін сипаттайды. Экономистер номиналды жалақыны баға өзгерісіне түзетіп, нақты жалақыны есептейді. Егер жалақы бағалардан жылдамырақ өссе, сатып алу қабілеті артады. Бағалар жылдамырақ өссе, ол төмендейді.

Мысалы, бір жылда айлық алты пайызға, ал орташа бағалар сегіз пайызға өсті делік. Адам көбірек теңге алады, бірақ бағалар одан тезірек көтерілді. Сондықтан оның нақты сатып алу қабілеті шамамен азаяды.

Баға өзгерісін өлшеу үшін тұтыну бағаларының индексі қолданылады. Ол таңдалған тауарлар мен қызметтер себетінің орташа бағасы қалай өзгергенін көрсетеді. Алайда әр отбасының шығыны әртүрлі болғандықтан, жеке тәжірибе индекстегі орташа өзгерістен өзгеше болуы мүмкін.

Дұрыс салыстыру үшін жалақы мен баға индексін бір кезең бойынша қарау керек. Нақты жалақы сатып алу қабілетінің бағытын көрсетеді, бірақ адамның толық жағдайын сипаттамайды. Салық, жұмыс сағаты, отбасы құрамы және нақты шығын үлгісі де маңызды.

Тапсырмалар

Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.

  1. Негізгі шартАйлық өскенде сатып алу қабілеті қай жағдайда төмендеуі мүмкін?
  2. Ұғым және мағынаӘр ұғымды мәтіндегі мағынасымен сәйкестендір.
  3. Салыстыру қадамдарыНақты сатып алу қабілетінің бағытын бағалау қадамдарын ретте.
  4. Орташа көрсеткіштің шегіМәтінде нақты жалақы толық көрсетпейтін барлық факторды таңда.
  5. Өсу қарқыны және нәтижеӘр жағдайды мәтіндегі сатып алу қабілетінің бағытымен байланыстыр.
Тапсырмаларды орындау

Мәтін сөздігі

  • номиналды жалақыБаға өзгерісіне түзетілмеген, ақшамен көрсетілген жалақы сомасы.
  • нақты жалақыБаға өзгерісіне түзетілген жалақы көрсеткіші.
  • сатып алу қабілетіБелгілі ақшаға қанша тауар мен қызмет алуға болатыны.
  • инфляцияБағалардың жалпы деңгейінің уақыт өте өсуі.
  • баға индексіТаңдалған бағалардың уақыт бойынша орташа өзгерісін көрсететін өлшем.
  • тұтыну себетіИндексте бағасы бақыланатын тауарлар мен қызметтер жиынтығы.
  • салыстыру кезеңіЕкі көрсеткіш бірге қаралатын бірдей уақыт аралығы.

Дереккөздер

  1. U.S. Bureau of Labor Statistics - CPS definitionsНоминалды және инфляцияға түзетілген нақты табыс ұғымдарының ресми анықтамалары.
  2. Wikimedia Commons - Women grocery shoppingBill Branson түсірген, National Cancer Institute қайта пайдалануға шектеу қоймаған қоғамдық игілік фотосы.