OQ-2 · B1 · Адам және денсаулық
Бүйрек қанды қалай сүзеді?
Әр нефронда шумақ қанды бастапқы сүзгіден өткізеді, ал өзекше ағзаға керек су мен заттарды қайтарады. Қалған сұйықтық зәрге айналып, ағзадан шығаруға дайындалады.
Мәтін
Бүйрек қаннан қалдықтарды шығарып, ағзадағы су мен тұз теңгерімін сақтауға көмектеседі. Әр бүйректе өте көп нефрон бар. Нефрон қанды үздіксіз өңдейтін өте ұсақ құрылымдық бірлік.
Қан нефрондағы ұсақ тамырлар шумағына келеді. Қысым әсерінен су және кейбір ұсақ молекулалар сүзгі арқылы өтеді. Ал қан жасушалары мен ірі ақуыздардың көбі тамыр ішінде қалады.
Сүзілген сұйықтық өзекшеге түседі. Өзекше ағзаға қажет глюкозаны, судың көп бөлігін және қажетті тұздарды қайтадан қанға өткізеді. Сонымен қатар кейбір артық заттар қаннан өзекшеге бөлінеді.
Қайта сіңбеген су мен қалдықтар зәр құрамында қалады. Зәр жинағыш түтікке, одан несепағар арқылы қуыққа өтеді. Қуық оны ағзадан шығарылғанға дейін уақытша сақтайды.
Сондықтан бүйрек жай ғана тор сияқты жұмыс істемейді. Ол алдымен сүзеді, кейін керекті заттарды таңдап қайтарады. Бұл үдеріске қан қысымы, ағзадағы су мөлшері және гормондар әсер етеді. Бір зертханалық көрсеткіш бүйрек жағдайын толық түсіндіруге әрдайым жеткіліксіз.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Негізгі қызметНефрон қанды қалай өңдейді?
- Сұйықтық жолыКезеңдерді мәтіндегі ретімен қой.
- Бөлік және қызметӘр бөлікті мәтіндегі қызметімен сәйкестендір.
- Тамырда не қалады?Мәтін бойынша бастапқы сүзгі кезінде тамыр ішінде қалатындардың бәрін таңда.
- Зат және бағытыӘр затты мәтіндегі дұрыс бағытымен байланыстыр.
Мәтін сөздігі
- бүйрекҚанды өңдеп, қалдықтарды зәр арқылы шығаруға көмектесетін мүше.
- нефронБүйректегі қанды сүзетін және сұйықтықты өңдейтін ұсақ бірлік.
- шумақНефронның бастапқы сүзгі жасайтын ұсақ қан тамырлары тобы.
- сүзілуСу мен ұсақ молекулалардың қысыммен сүзгі арқылы өтуі.
- өзекшеСүзілген сұйықтықты өңдеп, керекті заттарды қанға қайтаратын нефрон бөлігі.
- қайта сіңіруСүзілген пайдалы заттар мен судың өзекшеден қанға қайта өтуі.
- зәрБүйрек өңдегеннен кейін қалған су мен қалдықтардан тұратын сұйықтық.
Дереккөздер
- NIDDK - Your Kidneys & How They WorkНефрон, шумақтық сүзу, өзекшелік қайта сіңіру, зәрдің түзілуі және бүйректің су-тұз теңгеріміндегі рөлі туралы ресми түсіндірме.
- Wikimedia Commons - Kidney NephronHolly Fischer жасаған нефрон құрылымының CC BY 3.0 медициналық сызбасы.
