OQ-3 · B2 · Білім және таным
Неге егжей-тегжейлі нұсқау тәжірибелі адамға кедергі болуы мүмкін?
Жаңадан үйренушіге қажет қадамдық түсіндіру білім көбейген сайын артық ақпаратқа айналып, жұмыс жадына қосымша жүк түсіруі мүмкін.
Мәтін
Жаңадан үйренуші күрделі тапсырманы орындағанда, оның ұзақ мерзімді жадында дайын сұлба аз болады. Сондықтан қадамдық нұсқау маңызды ақпаратты бөліп, әрекет ретін көрсетеді. Мұндай қолдау жұмыс жадына түсетін іздеу жүгін азайтып, қателесіп жоғалатын уақытты қысқартуы мүмкін.
Тәжірибе өскенде жағдай өзгереді. Үйренуші бірнеше элементті бір сұлбаға біріктіріп, шешімнің келесі қадамын жадынан тез табады. Енді экрандағы немесе мұғалім сөзіндегі егжей-тегжейлі түсіндіру оның өз білімін қайталауы мүмкін. Адам таныс ақпаратты қайта өңдеп, оны тапсырмамен салыстыруға қосымша күш жұмсайды.
Бір тәсілдің білім аз кезде көмектесіп, білім көбейгенде пайдасын жоғалтуы немесе кедергіге айналуы тәжірибе деңгейінің кері әсері деп аталады. Бұл құбылыс «нұсқау жаман» дегенді білдірмейді. Нұсқаудың тиімділігі үйренушінің осы нақты тапсырма бойынша жинаған біліміне тәуелді екенін көрсетеді.
Сондықтан қолдауды күнтізбе бойынша емес, орындалған әрекетке қарап азайтқан дұрыс. Алғашында толық үлгі мен түсіндірме беріледі. Үйренуші қадамдарды тұрақты әрі дұрыс орындай бастағанда, кейбір түсіндірме алынып, оның орнына қысқа белгі немесе дербес тапсырма беріледі. Қате қайта көбейсе, қолдау уақытша күшейтіледі.
Тәжірибені жаспен немесе жалпы ақыл қабілетімен теңестіруге болмайды. Адам бір салада маман, басқа салада жаңадан үйренуші болуы мүмкін. Сондай-ақ артық ақпараттың әсері материалға, тапсырмаға және ұсынылу тәсіліне байланысты өзгереді. Сондықтан бейімдеу үшін атаққа емес, нақты орындау дәлеліне сүйену қажет.
Тапсырмалар
Жауаптарды интерактивті нұсқада орындаңыз. Бұл бет тапсырманың мазмұнын алдын ала көруге мүмкіндік береді.
- Негізгі механизмНеге толық нұсқау тәжірибелі үйренушіге кедергі болуы мүмкін?
- Деңгей мен қолдауЖағдайларды лайық әрекетпен сәйкестендір.
- Қолдауды бейімдеу ретіКезеңдерді мәтіндегі логикамен орналастыр.
- Қолдау қажеттілігіШартты сызба бойынша қай қорытынды мәтінге сай?
- Мәтіндегі бір сөзБос орынды мәтіндегі БІР СӨЗБЕН толтыр.
- Дұрыс, бұрыс, мәтінде айтылмағанТұжырымдарды тек мәтін бойынша бағала.
Мәтін сөздігі
- тәжірибе деңгейіАдамның нақты салада немесе тапсырмада жинаған ұйымдасқан білімі.
- қадамдық нұсқауӘрекеттің ретін бөлек кезеңдермен көрсететін түсіндіру.
- сұлбаБірнеше элементті мағыналы бірлікке біріктіретін жад құрылымы.
- артық ақпаратҮйренушінің білетінімен қайталанып, тапсырмаға жаңа көмек қоспайтын мәлімет.
- қосымша жүкНегізгі міндетке көмектеспейтін ақпаратты өңдеуге кеткен жұмыс жады күші.
- нұсқауды азайтуҮйренуші дербестенген сайын көмекті біртіндеп қысқарту.
- бейімдеуҚолдау көлемін нақты қажеттілік пен орындау дәлеліне сай өзгерту.
Дереккөздер
- Kalyuga et al. (2003) - The Expertise Reversal EffectЖұмыс жады, ұзақ мерзімді жадтағы сұлбалар, үйренуші тәжірибесіне тәуелді нұсқау тиімділігі және бейімделетін оқыту туралы шолу.